Stworzenie udanej stylizacji na imprezę w stylu PRL opiera się na połączeniu charakterystycznych elementów z różnych dekad – od sukienek w grochy i jeansu, po ortalion i kolorowe dodatki. Nie ma jednego obowiązującego stroju, ponieważ moda tamtego okresu była zaskakująco różnorodna, czerpiąca zarówno z prostej elegancji, jak i szaleństwa disco. W dalszej części artykułu podpowiadamy, jak krok po kroku zbudować przekonujący look inspirowany modą z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Jak oddać ducha minionych dekad?
Moda okresu PRL, choć często postrzegana przez pryzmat szarości i niedoborów, w rzeczywistości była pełna kontrastów i kreatywności. Z jednej strony dominowała surowa funkcjonalność i próby naśladowania trendów zza żelaznej kurtyny. Z drugiej zaś strony, właśnie te ograniczenia wymuszały niesamowitą pomysłowość, której efektem były stylizacje pełne indywidualizmu, szyte na miarę lub przerabiane w domowym zaciszu. Ta podwójna natura – pragmatyzm mieszający się z tęsknotą za kolorowym światem zachodu – stanowi główną oś inspiracji dla dzisiejszych imprez tematycznych.
Samo pojęcie „styl PRL” jest bardzo pojemne i niejednorodne. Lata 50. i 60. przyniosły zamiłowanie do tkanin w grochy, prostych koszul z okrągłym kołnierzykiem i rozkloszowanych spódnic. Późniejsze lata 70. i 80. to eksplozja koloru, wzorów i syntetycznych materiałów. Dopiero zderzenie tych dwóch estetyk – stonowanej elegancji wczesnego PRL z odważną ekstrawagancją schyłkowego okresu – daje pełny obraz możliwości stylizacyjnych. Analizując rodzinne albumy, można zauważyć tę ewolucję od szyku po szalony kicz.
Czym charakteryzował się damski strój?
Kobieca garderoba w tamtych czasach obfitowała w modele, które współcześnie uznajemy za kwintesencję retro. Plisowane spódnice midi, bufiaste bluzki i sukienki o kroju trapezowym budowały codzienne zestawy. Na bardziej formalne wyjścia panie wybierały ołówkowe spódnice lub sukienki, często uzupełniane o kontrastujące, kolorowe rajstopy. Niezwykle modne były czółenka na niskim obcasie, nazywane potocznie kaczuszkami, a charakterystycznym elementem była także torebka na długim pasku.
W chłodniejsze dni niezastąpiony okazywał się golf, który pasował zarówno do spódnicy, jak i do szerokich spodni. Prawdziwym hitem lat 80. stały się damskie jeansy z wysokim stanem oraz szeleszczące kurtki ortalionowe. Zwiewna sukienka maksymalnie utrzymana w stylistyce hippie, z kwiecistym wzorem, doskonale oddawała z kolei swobodę lat 70.
Sukienka w grochy
Symbol mody lat 50. i 60., inspirowany wizerunkiem Audrey Hepburn i Brigitte Bardot, do dziś pozostaje synonimem kobiecości tamtej epoki. Fason ten przyjmował różne formy, od zwiewnych kreacji na prywatkę po te bardziej formalne, zestawiane z paskiem podkreślającym talię. Wzór w kontrastowe kropki sprawdzał się zarówno w wydaniu codziennym, jak i odświętnym.
Tkanina w grochy nie ograniczała się wyłącznie do sukienek. Pojawiała się również na krawatach, apaszkach, a nawet na skarpetkach i rajstopach. Szykując outfit na imprezę, można oprzeć się właśnie na tym jednym, wyrazistym elemencie, budując wokół niego resztę stroju przy pomocy dodatków w stonowanej tonacji lub odwrotnie – przełamać go nowoczesnym akcentem.
Sukienki w grochy były często szyte samodzielnie w domowym zaciszu, co nadawało każdej stylizacji absolutnie niepowtarzalny i oryginalny charakter.
Rozkloszowane spódnice i halki
Pełne objętości spódnice z halką zyskiwały popularność zwłaszcza w latach 50. i 60., silnie inspirowane stylem pin-up i rockabilly. Kobiety chętnie zestawiały je z wzorzystymi rajstopami oraz butami na niskim obcasie. Taka spódnica stawała się głównym punktem stylizacji, przyciągając wzrok i nadając sylwetce lekkości. Z czasem w to miejsce zaczęły wkraczać również praktyczne plisowane modele w stonowanych barwach.
Jaki strój dla mężczyzny?
Męska moda PRL-u, choć z pozoru mniej rozbudowana niż damska, oferuje kilka niezwykle wyrazistych motywów. Zdecydowanym liderem jest tu garnitur, który przechodził ewolucję od wąskich krojów z cienkim krawatem, zwanym „śledzikiem”, po szerokie, wzorzyste marynarki. Nie można też zapomnieć o skórzanych kurtkach i katanach, które były manifestem buntu i fascynacji amerykańskim kinem.
Podstawą wielu stylizacji były koszule – najpierw te w paski z szerokimi kołnierzykami, a z czasem postawiono na odważne koszule w kratę. Do tego dochodziły grube, ręcznie robione swetry, często zdobione geometrycznymi, „tureckimi” wzorami. Jeśli chodzi o obuwie, panowie najchętniej wybierali klasyczne półbuty lub sportowe tenisówki, w zależności od charakteru stroju. Charakterystycznym elementem, szczególnie u starszego pokolenia, pozostawał kapelusz.
Bikiniarz jako symbol buntu
Osobnym, barwnym fenomenem była subkultura bikiniarzy, czerpiąca garściami z zachodnich trendów wbrew szarej rzeczywistości. Ich znakiem rozpoznawczym były kolorowe garnitury, bardzo wąskie krawaty i charakterystyczne długie buty. Taki zestaw na imprezie to nie tylko kostium, ale opowieść o kontrkulturze, która odważyła się sięgać po odważną modę. Styl bikiniarza to doskonały wybór dla kogoś, kto chce wyjść poza typowe schematy i pokazać bardziej awangardowe oblicze epoki.
Jak ewoluowała moda na przestrzeni dekad?
Decydując się na konkretną stylizację, warto precyzyjnie określić, która dekada PRL-u jest nam najbliższa. Każda z nich rządziła się bowiem swoimi prawami. Lata 60. to triumf spódnicy mini i geometrycznych kształtów, gdzie prym wiodła inspiracja Twiggy oraz Jackie Kennedy. Mężczyźni wzorowali się na The Beatles, nosząc dopasowane marynarki i golfy. Kolejne dziesięciolecie przyniosło modę dzieci-kwiatów, czyli zwiewne sukienki maxi, spodnie dzwony i frędzle, które w Polsce spopularyzowała Maryla Rodowicz.
Następnie przyszła era disco i wszystkiego, co błyszczące. Lata 80. to już prawdziwa eksplozja koloru, gdzie ortalion, welur i cekinowe bluzki mieszały się ze sportowymi bluzami i legginsami. Panie masowo tapirowały włosy i nosiły marynarki z poduszkami na ramionach, wzorując się na wizerunku Madonny. W tym właśnie okresie swój niepowtarzalny, rockowy styl wykreowała Kora z zespołu Maanam, łącząc skórzane kurtki z graficznymi koszulami.
| Lata 50./60. | Elegancka prostota | Sukienki w grochy, spódnice z halką, koszule z okrągłym kołnierzem | Audrey Hepburn, Pola Raksa |
| Lata 70. | Hippie i swoboda | Kwiaty, dzwony, frędzle, sukienki maxi, kolorowe tuniki | Maryla Rodowicz, Diana Ross |
| Lata 80. | Disco, sport i bunt | Ortalion, cekiny, poduszki na ramionach, skórzane ramoneski | Kora, Madonna, Michael Jackson |
Czym dopełnić cały look?
Stworzenie wiarygodnej stylizacji nie kończy się na ubraniu. To dodatki decydują o tym, czy strój faktycznie przenosi nas w czasie, czy jest tylko nowoczesnym ubraniem z domieszką retro. W tamtym okresie noszono masywną, często plastikową biżuterię – duże kolczyki, sznury korali czy broszki z kwiatowymi wzorami były obowiązkowym punktem każdego zestawu. Dodatki pełniły funkcję manifestu, zwłaszcza gdy dostęp do dóbr był ograniczony.
Nie można też zapominać o nakryciach głowy. Beret z antenką to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów damskiej garderoby. Mężczyźni z kolei sięgali po kaszkiety lub eleganckie kapelusze. Całości dopełniały okulary przeciwsłoneczne – najlepiej z dużymi oprawkami w stylu „muchy” – oraz szerokie paski z dużymi klamrami. Im więcej kontrastów, tym lepiej oddamy ducha tamtej epoki.
Styl PRL nie znał pojęcia „zbyt dużo”. Łączenie kolorowych rajstop z wyrazistą sukienką i masywną kolią z plastiku to esencja tamtej mody.
Obuwie z epoki
W kwestii butów prym wiodły modele na niskim, kwadratowym obcasie zwane kaczuszkami. Panie chętnie wybierały też botki na słupku, a w latach 80. do łask wróciły kolorowe adidasy i trampki na grubej podeszwie. Mężczyźni stawiali na eleganckie półbuty lub sportowe tenisówki. Dla odważnych pań przeznaczone były także koturny, które doskonale komponowały się ze spodniami dzwonami.
Fryzura i makijaż
Włosy w czasach PRL-u musiały być przede wszystkim obszerne. Królował tapir, duże fale i loki tworzone za pomocą wałków i papilotów. Popularne były grzywki oraz wysokie upięcia, takie jak koki. Makijaż z kolei opierał się na mocno podkreślonych oczach – używano intensywnych cieni do powiek, grubej kreski eyelinerem i kilku warstw tuszu do rzęs. Kropką nad i było zaakcentowanie ust wyrazistą, czerwoną pomadką oraz spora ilość różu na policzkach. Brwi często pozostawały jedynie delikatnie zaznaczone.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jakie elementy warto łączyć, aby stworzyć stylizację w stylu PRL na imprezę?
Trzeba zestawić charakterystyczne motywy z różnych dekad, np. sukienkę w grochy lub rozkloszowaną spódnicę z dodatkami jak plastikowa biżuteria czy beret. Kontrast między prostotą a krzykliwymi akcentami oddaje ducha epoki.
Jakie cechy miała damska garderoba w PRL-u?
Dominowały fasony retro: plisowane spódnice midi, bufiaste bluzki, trapezowe sukienki oraz kaczuszki na niskim obcasie. W chłodniejsze dni popularne były golfy, a w latach 80. jeansy z wysokim stanem i ortalionowe kurtki.
Co oznacza styl „sukienka w grochy” i jak go wykorzystać?
To ikona lat 50. i 60., nawiązująca do wizerunku gwiazd jak Audrey Hepburn, często podkreślana paskiem w talii. Wzór można traktować jako główny punkt stroju i dobierać do niego stonowane lub odwrotnie – kontrastujące dodatki.
Jak ubrać mężczyznę na imprezę w klimacie PRL?
Opcje to garnitur (od wąskich krojów po szerokie marynarki), koszule z szerokimi kołnierzami oraz skórzane kurtki lub katany. Dodatki to kapelusz lub kaszkiet i klasyczne półbuty albo tenisówki.
Czym wyróżniała się subkultura bikiniarzy i kiedy może sprawdzić się na imprezie?
Bikiniarze nosili kolorowe garnitury, bardzo wąskie krawaty i długie buty, wyrażając bunt przeciw szarej rzeczywistości. Taki strój nada imprezie awangardowy, kontrkulturowy charakter.
Jakie dodatki najlepiej dopełnią stylizację w klimacie PRL?
Warto sięgnąć po masywną plastikową biżuterię, szerokie paski z dużymi klamrami, okulary w oprawkach typu „muchy” oraz beret lub kaszkiet. Te akcenty decydują o autentycznym wyglądzie.
Jak wyglądały fryzury i makijaż w tamtej epoce?
Fryzury były obszerne z tapirem, dużymi falami i kokami, często z grzywką. Makijaż skupiał się na mocno podkreślonych oczach, czerwonych ustach i intensywnym różu na policzkach.